Kanjers zweren bij lesmethode

Kanjers zweren bij lesmethode

De zogeheten kanjerscholen in Alkmaar en omgeving trekken zich weinig aan van de recente negatieve berichten over de leermethode. De kanjerscholen noemen de methode onmisbaar. Ze noemen vooral de reflectieve aard ervan.

De kanjertraining is in de jaren negentig bedacht om pesten terug te dringen op scholen en de sociale vaardigheden van scholieren te trainen. De training maakt kinderen bewust van hun eigen keuzes. De training staat bekend om het gebruik van petjes. Voor ieder soort gedrag bestaat een pet met een bijpassend kleurtje. Zo kan rood aan agressief gekoppeld worden en zwart aan assertief.

Sinds kort wordt de methode ter discussie gesteld naar aanleiding van een rapport van vijf universiteiten en het Trimbos-instituut. Die onderzochten de werking van zeven antipestprogramma's. Drie bleken er niet goed te werken, volgens dat onderzoek. De meest opvallende is de kanjertraining, een methode die op maar liefst 2500 scholen gebruikt wordt. 

De onderzoekers stellen dat antipestprogramma's op basisscholen weinig invloed hebben op pesten. De remedie tegen pesten is nog niet gevonden. De kanjertraining heeft 'geen aantoonbaar effect op pesten in het algemeen', staat er in het onderzoek

Carrousel
Volgens directeur Maartje van der Linden van basisschool De Carrousel en De Fonkelsteen uit Heerhugowaard werkt de kanjermethode goed. Eén van de uitgangspunten van de methode is dat gedrag en persoon gescheiden worden. Ze zegt dat de kanjertraining meer een sociale vaardigheidstraining is dan een antipestmethode. "Het werkt preventief. Er wordt een scheiding gemaakt tussen gedrag en persoon. Als een leerling iets verkeerd doet, wordt het gedrag aangesproken. Als persoon is hij óke."

Van der Linden noemt ook de reflectieve aard van de methode. "De leerlingen leren wanneer een bepaald soort gedrag handig is of juist niet." Daar  oefent de school op, vervolgt ze, "In een oefensituatie dringt iemand voor. Hoe reageer je daar op? Stel, een leerling laat het voordringen niet toe. Die krijgt de zwarte pet voor assertiviteit. Door die zwarte pet is het duidelijk hoe er gehandeld is en is de leerling bewust zijn gedrag."

De directeur legt uit dat de situatie ook met andere petten te oefenen is. Dat de leerling een andere pet krijgt en die de situatie dan anders moet oplossen. De scholen hanteren de methode als een jaar of twaalf en ze merkt het verschil. "Er is meer aandacht voor gedrag. Er is tussen de schooljaren ook een betere doorgaande lijn. Ik denk echt dat we nu met andere leerlingen te maken hebben. Ze gedragen zich netjes."

De kanjermethode moet overigens wel wekelijks worden getraind. "En je moet het niet opzichzelfstaand zien. Het is onderdeel van ons onderwijs net als de Jenaplanvisie in het pedagogisch klimaat. Van der Linden is niet onder de indruk van het onderzoek naar de kanjertraining. "Er volgen altijd onderzoeken en tegenonderzoeken. Verbeteren kun je altijd, maar waarom de methode wijzigen als de ervaring goed is?"

Ze stelt dat er op haar scholen weinig pestincidenten zijn. "Je kunt nooit zeggen dat er niet gepest wordt, maar het gebeurt weinig bij ons. Pesten is overigens wel verandert, geeft ze aan. De school heeft nu ook te maken met whatsapppesten en dat laat zich moeilijk controleren.